Meksyk — kraj 68 języków, najstarszych piramid Ameryk i fermentowanej agawy. Oto 15 zaskakujących faktów.
- Meksyk ma 68 oficjalnych języków — hiszpański + 67 języków rdzennych (nahuatl, maja, miksteko, zapoteko). Najwięcej dwujęzycznych obywateli na półkuli zachodniej.
- Tequila MUSI być z agawy niebieskiej z 5 regionów Meksyku (głównie Jalisco) — chronione DOK od 1974. Inaczej to nie tequila, tylko "mezcal" lub "agave spirit".
- Chichén Itzá ma "efekt węża" — w równonoc (marzec, wrzesień) cienie na piramidzie Kukulkana tworzą zstępującego węża. Inżynieria astronomiczna z X w. n.e.
- Najmniejszy wulkan świata — Cuexcomate (Puebla, 13 m wysokości). Jest niski bo jest GEEYZEREM, nie aktywnym wulkanem.
- Cytrusy, czekolada, kukurydza, pomidory, awokado, papryka, fasola, wanilia — wszystkie ze Meksyku/Mezoameryki. Bez Meksyku światowa kuchnia wyglądałaby zupełnie inaczej.
- Mexico City osadza się 30 cm rocznie. Zbudowane na osuszanym jeziorze Texcoco (Aztekowie). Katedra na placu Zócalo "tonie" — wnętrze pochylone widoczne gołym okiem.
- Día de los Muertos — święto rodzinne, nie smutne. 1-2 listopada Meksykanie świętują ze zmarłymi: jedzenie, muzyka, kolorowe ołtarze, "pan de muerto". UNESCO Heritage.
- Cenoty — naturalne studnie krasowe. 6000+ w Jukatanie. Sacred Cenote w Chichén Itzá — Majowie składali tu ofiary (z ludzi też). Dziś nurkowanie w pomieszczeniach 100 m głębokich.
- Frida Kahlo namalowała 143 obrazy, z czego 55 to autoportrety. "Bo jestem osobą którą najlepiej znam". Mieszkała w niebieskim domu Casa Azul w Coyoacán (dziś muzeum).
- Aztecki kalendarz miał 365 dni + 5 dni "feralnych" (nemontemi). Plus 260-dniowy kalendarz rytualny (tonalpohualli). Cykle łączyły się co 52 lata — najważniejsze święto.
- Hiszpanie podbili Meksyk z 600 żołnierzami (Cortés, 1519-1521). Imperium Azteków z 5 mln mieszkańców upadło głównie przez choroby (ospę), nie wojnę.
- Cancún wymyślono w 1969 — algorytm komputerowy banku BANCO de México wybrał idealną lokalizację dla turystyki. Wtedy mieszkały tu 3 osoby. Dziś 900 000.
- Meksyk jest 5× większy od Polski (1,96 mln km²). Granica z USA: 3145 km. Najlepiej strzeżona pojedyncza granica świata.
- UNAM w Mexico City — największa uczelnia w Ameryce (366 000 studentów). Kampus UNESCO Heritage, freski Diego Rivery, Siqueirosa, Tamayo na bibliotekach.
- Meksyk ma 35 stref UNESCO — najwięcej w Amerykach. M.in. Teotihuacán, Palenque, Oaxaca, Guanajuato, Yucatán, oraz wielorybie zatoki Baja California.
Źródła: INEGI (Mexican Statistics), UNESCO World Heritage, Mexican Tourism Board, Smithsonian Anthropology.