Meksyk ma 35 obiektów z listy światowego dziedzictwa UNESCO, więcej niż jakikolwiek inny kraj obu Ameryk, więc lista dziesięciu pomija bardzo wiele. To te dziesięć, wokół których warto ułożyć trasę, z tym, co w każdym jest najważniejsze.
1. Teotihuacán
Pięćdziesiąt kilometrów od miasta Meksyk. W szczycie, około 400 roku n.e., miasto liczyło sto tysięcy mieszkańców; opustoszało wieki przed przybyciem Azteków, którzy nazwali je „miejscem, gdzie ludzie stają się bogami”. Piramida Słońca i dwukilometrowa Aleja Zmarłych dają skalę. Idź na otwarcie o dziewiątej; loty balonem przed świtem dają widok z góry na piramidy we mgle.
2. Chichén Itzá
Miasto majańsko-tolteckie na Jukatanie, jeden z nowych siedmiu cudów świata. El Castillo jest kalendarzem z kamienia: 365 stopni, a w równonoc słońce rzuca na schodach cień węża. Klaśnij u podstawy i piramida odpowiada świergotem — akustyka jest zamierzona. Bądź na ósmej, gdy otwierają; o dziesiątej jest tłok.
3. Palenque
Najpiękniejsze stanowisko majańskie w Meksyku, w deszczowym lesie Chiapas, gdzie z placów słychać wyjce. W Świątyni Inskrypcji jest grobowiec Pakala Wielkiego, odkryty w 1952 roku pod piramidą — jeden z niewielu królewskich grobów Majów odkopanych w stanie nienaruszonym.
4. Oaxaca i Monte Albán
Kulinarna i rzemieślnicza stolica kraju: siedem rodzajów mole, mezcal, targi, czarna ceramika, alebrije i wsie tkackie w promieniu godziny. Nad miastem stoi Monte Albán, stolica Zapoteków na zniwelowanym szczycie góry nad trzema dolinami. Oaxaca to też miejsce, gdzie Święto Zmarłych jest najintensywniejsze.
5. Guanajuato i San Miguel de Allende
Guanajuato to miasto górnicze z kolorowych domów wpisane w wąwóz, z ruchem przepuszczonym tunelami pod spodem i studenckim klimatem. San Miguel de Allende, godzinę dalej, jest jego wypolerowanym odpowiednikiem z różową neogotycką Parroquią. Oba na liście UNESCO.
6. Miasto Meksyk
Dwadzieścia dwa miliony ludzi, stolica Azteków pod kolonialną, a ta pod nowoczesną. Templo Mayor odkopane przy katedrze, Muzeum Antropologii w ścisłej światowej czołówce, Coyoacán z niebieskim domem Fridy Kahlo, Xochimilco z prekolumbijskimi kanałami. Minimum cztery dni.
7. Cenoty Jukatanu
Tysiące słodkowodnych lejów w wapieniu, powstałych dlatego, że półwysep nie ma rzek powierzchniowych. Dla Majów były wejściami do świata podziemnego. Snop światła wpada pionowo między jedenastą a pierwszą. Cenoty pod Homún i Cuzamá są mniej przerobione niż te przy głównej drodze.
8. Barrancas del Cobre
W Chihuahua system kanionów większy i miejscami głębszy niż Wielki Kanion, przecięty koleją Chepe — 650 kilometrów, 37 mostów, 86 tuneli — z wioskami Rarámuri na dnie. Jedna z największych podróży kolejowych kontynentu i poza Meksykiem prawie nieznana.
9. Motyle monarchy
Od listopada do marca setki milionów monarchów przylatują do lasów jodły oyamel w Michoacán i stanie Meksyk po czterotysiąckilometrowej migracji z Kanady. Przyjdź przed południem, gdy słońce je ogrzeje i wzbijają się chmurami. Dziedzictwo UNESCO.
10. Baja California i wieloryby szare
W lagunach Ojo de Liebre i San Ignacio, od stycznia do marca, wieloryby szare same podpływają do łodzi z młodymi — jedyne miejsce na świecie, gdzie robią to regularnie. Do tego Morze Corteza, które Cousteau nazwał akwarium świata, i odbudowana rafa Cabo Pulmo.
Uwagi praktyczne
- Federalne stanowiska archeologiczne kosztują 90-100 pesos. Chichén Itzá dolicza opłatę stanową i wychodzi około 650
- Przyjeżdżaj na godzinę otwarcia do każdego dużego miejsca — to największa różnica w całym doświadczeniu
- Meksyk jest ponad sześciokrotnie większy od Polski: poniżej sześciu godzin autobus, powyżej samolot
- Ochrona przeciwsłoneczna i woda wszędzie; większość stanowisk nie ma żadnego cienia